Całodobowa opieka nad osobami starszymi – zakres czynności
Wraz z upływem czasu sposób funkcjonowania osoby starszej może się przerabiać, nawet o ile przez długi okres jej codzienność wygląda jednakowo. Na start wystarcza pomoc przy cięższych pracach domowych, zakupach czy organizowaniu wizyt, ale w przyszłości może pojawić się potrzeba wsparcia przy poruszaniu się, ubieraniu albo przygotowywaniu posiłków. Właśnie wtedy rodzina zaczyna zwykle przemyśleć różnorodne sposobów organizacji opieki.
Dom opieki senioralnej jest wyjściem przeznaczonym dla osób, których zakres codziennych potrzeb wymaga bardziej stałej obecności opiekunów. Nie powinno się natomiast zakładać, że sam wiek przesądza o konieczności takiej formy opieki. Dwie osoby w podobnym wieku mogą mieć zupełnie różny poziom sprawności, pamięci i samodzielności, dlatego punktem wyjścia powinno być określenie faktycznych trudności występujących w ciągu dnia.
Przy rozważaniu pobytu w takim miejscu dobrze jest spojrzeć na codzienność z punktu widzenia seniora. Dla osoby starszej znaczenie mogą mieć rzeczy, które z perspektywy rodziny wydają się mało ważne: możliwość zachowania określonych godzin snu, przyzwyczajenia związane z posiłkami, dostęp do ulubionych przedmiotów czy kontakt z bliskimi. Dom dla seniora nie powinien być oceniany tylko przez wygląd wnętrz. Równie ważny jest sposób organizowania powszechnego dnia oraz to, jak reaguje się na różnice w sprawności mieszkańców. W praktyce przydatne okazuje się dokładne ustalenie, przy których czynnościach senior wymaga pomocy, a które nadal kreuje samodzielnie. Umożliwia to uniknąć sytuacji, w której zbyt szeroko konkretny zakres wsparcia ogranicza samodzielność, mimo że nie ma takiej potrzeby.
Istotnym elementem jest też dopasowanie otoczenia do ograniczeń ruchowych. Dla osoby korzystającej z laski, balkonika czy wózka znaczenie mają szerokość przejść, rozmieszczenie wyposażenia oraz odległość między pokojem a miejscami, z których korzysta się codziennie. Przy trudnościach z pamięcią znacząca może być natomiast czytelność przestrzeni i iteracja jej układu. W placówka opieki całodobowej trzebdodatkowo uwzględnić organizację godzin nocnych, ponieważ część seniorów potrzebuje pomocy też poza porą dziennej aktywności. Zakres takiej pomocy powinien być jasno konkretny. Czym innym jest wsparcie przy wstaniu z łóżka, a czym innym czynności wymagające wiedzy albo uprawnień medycznych. Te różnice mają znaczenie przy podejmowaniu, czy dana forma opieki odpowiada rzeczywistym potrzebom dokładnie sprecyzowanej osoby.
Nie mniej na prawdę istotna jest możliwość aktualizowania ustaleń w miarę zmiany sytuacji. Senior może przez kilka miesięcy radzić sobie z określonymi czynnościami, a następnie potrzebować większej pomocy po infekcji, urazie lub pogorszeniu sprawności. Zdarza się też odwrotnie, gdy po okresie rekonwalescencji część przedtem potrzebnego wsparcia przestaje być konieczna. Organizacja opieki powinna więc uwzględniać takie zmiany zamiast opierać się tylko na ocenie wykonanej w jednym momencie. W praktyce warto obserwować nie tylko i wyłącznie stan fizyczny, ale również sposób komunikowania potrzeb, orientację w czasie i miejscu oraz reakcję na codzienny rytm. Takie informacje pomagają określić, czy potrzebna jest pomoc stała, okresowa czy tylko przy wybranych czynnościach, a także jakie rozwiązania organizacyjne mogą być wymagane wraz ze zmianą sytuacji.
Zobacz także: Dom spokojnej starości Kielce.
